به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری برنا؛ محسن حاجی میرزایی، وزیر آموزش و پرورش خبر داد مهارت‌های اساسی خواندن نوشتن شنیدن و سخن گفتن و آشنایی با مهارت‌های پایه زندگی از مهمترین اهداف سند تحول در مقطع ابتدایی است. امسال دستیابی به این هدف را در سطح ۱۰ درصد از مدارس ابتدایی هدف گذاری کرده‌ایم.

 حاجی میرزایی در حضور رهبر معظم انقلاب اسلامی و ارتباط تصویری ایشان با سی و چهارمین اجلاس مدیران و رؤسای آموزش و پرورش گزارشی ارائه کرد و گفت: ایام شهادت سید و سالار شهیدان حضرت اباعبداله الحسین (ع) و یاران با وفایش را تسلیت عرض می کنم. در این شرایط هم، ملت فهیم، دیندار و خلاق ایران احترام و ادب خود به ساحت امام حسین (ع) و محرم را با رعایت ملاحظات بهداشتی و سلامت به خوبی نشان داد.

او افزود: خداوند بزرگ را شاکرم که توفیق داد تا در محضر حضرتعالی باشیم و از رهنمود های ارزشمندتان استفاده کنیم. در این نشست، اعضای شورای عالی آموزش و پرورش، رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی، شورای معاونان وزارت آموزش و پرورش، استانداران و مدیران کل و روسای آموزش و پرورش کلیه مناطق کشور بالغ بر حدود۱۰۰۰ نفر حضور دارند.

حاجی میرزایی ادامه داد: تشکر و سپاس از وقتی که برای این مهم منظور فرمودید، مجموعه فهمیم و فرهیخته معلمان، ارزش و اهمیت این توجه را می‌دانند و سپاس‌گزار و قدرشناس محبت حضرتعالی بوده و خواهند بود. حضرتعالی در فرمایشاتی که در سال‌های پیش بیان فرمودید به وجه آینده‌سازی، تمدن‌سازی و هویت بخشی آموزش و پرورش تصریح فرمودید. می‌توان گفت که کشور، آینده و خانواده‌ها جگرگوشه‌های خود را به امانت به نظام تعلیم و تربیت سپرده‌اند تا در بهترین دوران یادگیری و شکل گیری شخصیت و هویت این مسئولیت بزرگ را به انجام برساند.

وزیر آموزش و پرورش با بیان اینکه عظمت و بزرگی این مسئولیت می‌تواند و باید که خواب را از چشم ها برباید و همه ظرفیت ها و توان ملی را به کار گیرد و تحقق این رسالت بزرگ را مدیریت و مراقبت کند گفت: خداوند متعال در قرآن می فرمایند که: " والله اخرجکم من بطون امهاتکم لاتعلمون شیئاو جعل لکم السمع و الابصار و الافئده"؛ این وصف، لحظه آغاز زندگی این جهانی است.

حاجی میرزایی ادامه داد: چشم و گوش و قلب، ابزارهای کلیدی برای شناخت و یادگیری و شکل بخشیدن به زندگی بشر هستند. اینجا نقطه آغاز شکل گیری فرهنگ و تمدن است و به اعتبار " ولقد مکناهم فیما ان مکناکم فیه و جعلنا لهم سمعا و ابصار و افئده" ، بزرگترین توانایی از میان همه توانمندی ها و نرم ترین عرصه شکل گیری اقتدار از این طریق است. کارایی حکومت ها را کارائی نهادها، کارائی نهادها را کارایی انسانها ، و کارائی انسانها را کارائی نظام یادگیری، می سازد، جوامع آنگونه عمل می کنند که آموخته اند.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اینکه جمعی که افتخار حضور در محضر رهبر بزرگوار انقلاب را پیدا کرده اند عالیترین سطح تصمیم سازی، تصمیم گیری، اجرا و پایش این رسالت بزرگ هستند گفت: اولین و مهمترین سوالی که در این محضر شریف باید به آن پاسخ دهیم ارزیابی صادقانه، دقیق و منصفانه از اجرای این ماموریت بزرگ است.

حاجی میرزایی ادامه داد: بدون تردید طی چهار دهه حیات مبارک انقلاب اسلامی ، گام های بلندی در توسعه دسترسی به آموزش و توزیع عادلانه تر فرصت‌های آموزشی در میان همه اقشار و کاستن از فاصله های قومیتی، جنسیتی و منطقه ای در دسترسی به این فرصت ها، رشد میزان باسوادی، انتقال ارزش‌ها و باورهای دینی و انقلابی به نسل نو، توجه و تکریم مناسک و شعائر اسلامی و کسب رتبه های بالا در مدارج علمی در سطح منطقه ای و بین المللی، آشناپی بیشتر با قرآن کریم، عترت و اهتمام به فریضه نماز، حضور مسوولانه و همدلانه در همه صحنه های مهم و تاریخ ساز انقلاب اسلامی، بهبود سلامت جسمی و مراقبت از سلامت روانی و پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، شناساپی استعدادها و پرورش نخبگان برداشته شده و افتخارات بزرگی حاصل شده است که حضرتعالی بیش از هر کسی به آنها اشراف دارید.

او با بیان اینکه این دستاوردها افتخار آمیز و امیدوار کننده است آنگاه که به وضعیتی می اندیشیم که در ابتدای انقلاب شاهد آن بودیم گفت: ولی آنگاه که به افق های دور دست چشم می دوزیم و در اندیشه تمدن سازی نوین اسلامی هستیم و می خواهیم سرآمد باشیم و تاریخ ساز، الهام بخش و تحول آفرین و می خواهیم تشعشع تابناک انوار انقلاب اسلامی کاهنده آلام مردمان باشد و دستگیر محرومان و مستضعفان و سدی استوار در برابر مستکبران و فزونی طلبان. حکایت دیگر است و لااقل این جمع ماموریت دارد که اینگونه بیاندیشد و این رسالت بزرگ را تدبیر کند.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اینکه روح کلی تحول آنچنان که از رهنمودهای حضرتعالی مستفاد می شود و بر پایه محتوای سند تحول بر پنج تحول اساسی استوار است گفت: تحول در برنامه های درسی و محتوای یادگیری و نوسازی روش ها، تحول در دانش، نگرش و مهارت های معلم به عنوان رکن اصلی پیشبرنده تحول و جانشین همه نداشتن ها و جبران کننده همه کاستی ها، تحول در دانش آموزان به عنوان هدف تحول و پرورش آنان به دانش آموزانی خلاق، نوآور، مسوولیت پذیر، شجاع، دیندار، فعال، امیدوار، توانمند در حل مسائل و مقاوم در برابر دشمنی ها، استوار در مسیر هدف، علاقمند به ایران و کارآمد در مسیر تعالی و پیشرفت کشور، تحول در مدرسه به عنوان جایگاه تحول و ارائه مدرسه ای ایمن، زیبا و با نشاط، سرزنده و فعال ، مسئول و دارای پیوندهای قوی با خانواده و جامعه و زمینه ساز رشد دانش آموزان و تحول در نظام سنجش و ارزشیابی آموزشی به گونه ای که توانایی سنجش و پایش اهداف بلند سند تحول را دارا باشد این پنج محور هستند.

هنوز نمی‌توانیم جذابیت‌ها و ویژگی‌های شوق انگیز و برانگیزاننده سند را در میدان واقعی نشان دهیم

حاجی میرزایی افزود: به رغم همه اقدامات اشاره شده هنوز نمی توانیم جذابیت ها و ویژگی های شوق انگیز و برانگیزاننده سند را در میدان واقعی نشان دهیم. نمی توانیم مدعی شویم که سند تحول و اهداف بلند آن به گفتمان اجتماعی لااقل در میان عناصر اصلی و تعیین کننده تبدیل شده است.

وزیر آموزش و پرورش به چالش‌های مهمی که نظام تعلیم و تربیت را تهدید می کند اشاره کرد و گفت: انتظار است که در آینده نظام تعلیم و تربیت چاره شود وسند باید بتواند پاسخ درخور و شایسته ای به آن بدهد. این تهدیدها به این قرار است: جبهه اول هجومی همه جانبه از سوی دشمن است. آنها با ساختن برنامه های جذاب و گنجاندن عناصر فرهنگی غرب قصد دارند و ذهن و دل کودکان ما را بربایند.

او افزود: جبهه دوم عرصه تکنولوژی است. رشد و توسعه روزافزون تکنولوژی سبب شده امکانات جدید آموزشی در کنار نظام رسمی آموزش و پرورش ایجاد شود. جبهه سوم تغییرات سریع بین نسلی است. بطوری که با تغییرات سریع در همه ابعاد زندگی شکاف بین نسل ها روزبروز سریعتر عمیق شده و افزایش می یابد.

به گفته حاجی میرزایی طی قریب به ده سال گذشته اقدامات متنوعی انجام شده است که در جای خود هرچند لازم و ضروری ارزیابی می شود اما کافی نبوده است.

وزیر آموزش و پرورش در ادامه اقدامات را برشمرد و گفت که شش زیر نظام سند تحول تدوین و تصویب و ابلاغ شده است و در حال اجراست. برنامه های سالانه و پنج ساله بر اساس برنامه های زیر نظام ها و اهداف سند تدوین، تصویب و ابلاغ شده است و در حال پیگیری و اجراست. اهداف دوره تحصیلی تدوین و تصویب شده و محتوای کتب درسی و فعالیت های تربیتی و آموزشی، کلیه پایه ها با اهداف سند هم سو شده است.

عناوین درسی جدیدی به مجموعه کتاب‌های درسی با موضوعات مرتبط با برخی اهداف سند افزوده شده است

او ادامه داد: عناوین درسی جدیدی به مجموعه کتاب های درسی با موضوعات مرتبط با برخی اهداف سند افزوده شده و در چرخه آموزشی قرار گرفته است. برای آشنایی دست اندرکاران و گفتمان سازی پیرامون محتوای سند دوره های آموزشی متنوعی در همه سطوح ستاد و صف برگزارشده است.

وزیر آموزش و پرورش افزود: علیرغم همه اقدامات اشاره شده هنوز نمی توانیم جذابیت ها و ویژگی های شوق انگیز و برانگیزاننده سند را در میدان واقعی نشان دهیم نمی توانیم مدعی شویم که سند تحول و اهداف بلند آن به گفتمان اجتماعی لااقل در میان عناصر اصلی و تعیین کننده تبدیل شده است.

حاجی میرزایی با بیان اینکه رویکرد ما در یکسال اخیر پس از گفت و گوهای عمیق، طولانی و بسیار صریح با یکدیگر و مرور تجربیات و دستاوردها و پس از ارزیابی از اقدامات جاری بر این موارد قرار گرفت: نخست تولید بسته های یادگیری با رویکرد انطباق کامل با اسناد تحولی، مهمترین گامی است که در دستور قرار گرفت. به سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، ماموریت داده شد که تا پایان سال جاری راهنمای تولید این بسته ها را تدوین و به تصویب شورای عالی آموزش و پرورش برساند.

او افزود: فرایند جذب، تربیت و به کار گماری و آموزش مستمر معلم به عنوان اصلی ترین رکن تحول، سیاست گذاری شود. بدین منظور گزارشی را تقدیم حضور حضرتعالی کردیم و لایحه ای را نیز برای تقدیم به شورای عالی انقلاب فرهنگی آماده کرده ایم. ما بر این باوریم اگر نتوانیم ساماندهی کمی و کیفی مناسبتری را ترتیب بدهیم دستیابی به اهداف با چالش های بزرگی روبرو خواهد بود.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اینکه در اجرای زیر نظام های مصوب، به نظر با ضعف توجه به واقعیت های جاری و ریشه های شکل گیری وضعیت فعلی، مواجه هستیم عنوان کرد: در جلسات منظمی که به طور مستمر برگزار می کنیم پیشران ها را شناسایی و با تمرکز بر اولویت ها بر نتایج عمل تاکید کرده ایم.

حاجی میرزایی افزود: برای اینکه بتوانیم جلوه های قابل لمس تری از اجرای سند تحول در اختیار مردم و مسئولان قرار دهیم، تعدادی بسته تحولی از محتوای زیر نظام ها استخراج کرده و در صدد خلق نتایج امید بخش تری هستیم تا بتوانیم پیرامون آن گفتمان اجتماعی ایجاد کنیم. تلاش شده این بسته ها شوق انگیز، تحقق پذیر، مشارکت پذیر، فراگیر و برخوردار از تقاضای اجتماعی با امکان جلب مشارکت اجتماعی باشد.

او ادامه داد: به عنوان نمونه به عناوین برخی از این بسته ها که عموما مبتنی بر راهبردهای مصوب سند تحول است اشاره می شود: نخست آنکه هر دانش آموز یک مهارت داشته باشد. این هدف هم برای خانواده، دانش آموز و مسئولان بخش‌های مختلف اقتصادی اجتماعی و فرهنگی جذاب و شوق آفرین است و از ظرفیت بالایی برای جلب همکاری سایر دستگاه ها برخوردار است.

طرح خوانا

وزیر آموزش و پرورش افزود: دومین طرح، طرح خوانا است. مهارت های اساسی خواندن نوشتن شنیدن و سخن گفتن و آشنایی با مهارتهای پایه زندگی از مهمترین اهداف سند تحول در مقطع ابتدایی است. امسال دستیابی به این هدف را در سطح ۱۰ درصد از مدارس ابتدایی هدفگذاری کرده ایم.

حاجی میرزایی با اشاره به سومین طرح که همان آجر به آجر است گفت: آموزش و پرورش همواره از مشارکت خیرین برخوردار بوده است و این مشارکت در سال های اخیر با رشد خوبی نیز همراه شده و در این طرح در صدد هستیم چتر خیرین را گسترش دهیم و همه مردم بتوانند حتی با مبالغ بسیار خرد حتی با یک آجر نیز در این امر مهم مشارکت کنند.

او با بیان اینکه در رهنمودهاپی که سال گذشته درباره آموزش و پرورش داشته اید موضوعاتی را مورد تاکید قرار دادید که به اجمال توضیحاتی تقدیم می شود؛ درباره محور " حمایت از معلمان" گفت: در فاصله سالهای ۹۲ تا ۹۹حقوق معلمان قریب به پنج برابر و از مهر ۹۸ تا خرداد۹۹ ، میانگین حقوق معلمان با بیش از ۶۰ درصد افزایش از ۳۷ میلیون ریال به ۶۰ میلیون ریال رسیده است.

احداث ۱۷۰ هزار واحد مسکونی برای معلمان بدون مسکن

حاجی میرزایی افزود: به علاوه تفاهم نامه ای هم برای احداث ۱۷۰ هزار واحد مسکونی برای معلمان بدون مسکن با وزارت راه و شهر سازی به امضا رسیده است که عملیات احداث حدود ۴۴ هزار واحد در ۱۸ استان آغاز شده است.

وزیر آموزش و پرورش به اعمال حداقل حقوق و برقرار عیدی برای دانشجومعلمان برای اولین بار اشاره کرد و گفت: پرداخت مطالبات معوق فرهنگیان به گونه ای که سال را با کمترین میزان بدهی در مقایسه با ۱۵ سال اخیر پشت سر گذاشتیم انجام شد.

او اضافه کرد: همچنین با اعمال مدیریت صحیح در فرایندها و دارایی های صندوق ذخیره فرهنگیان سود خالص قابل توزیع با افزایش حدود ۱۰۰ درصدی به ۱۱۰۰ میلیارد تومان رسیده است که بین معلمان عضو صندوق توزیع خواهد شد. تصمیمات لازم به منظور شفاف سازی عملیات مالی و سهیم کردن معلمان عضو در ارزش افزوده ناشی از فعالیت های اقتصادی(علاوه بر سهم الشرکه) و وصول مطالبات از دولت نیز اتخاذ شده است.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اینکه فرایند واگذاری مدارس به بخش غیر دولتی را متوقف کردیم اظهار کرد: با ابلاغ دو بخشنامه تعارض منافع و نحوه خرید خدمت آموزشی از بخش غیر دولتی، در فرایند مشارکت بخش غیردولتی دارای صلاحیت و شایستگی در آموزش و پرورش، نظم و نسق و شفافیت بیشتری ایجاد کردیم.

در سال ۱۳۹۹ مجوز جذب ۸۰۰۰ نیروی پرورشی جدید ابلاغ شد

او با اشاره به محور " حمایت از فعالیت های پرورشی و فرهنگی" گفت: در سال ۱۳۹۹ مجوز جذب ۸۰۰۰ نیروی پرورشی جدید ابلاغ شد. دو رشته مستقل برنامه ریزی امور تربیتی و مشاوره را در دانشگاه فرهنگیان برای تربیت نیروهای مورد نیاز ایجاد کردیم. با هدف توانمند سازی مربیان شاغل ۱۷۷عنوان جدید آموزش ضمن خدمت در سه سطح مقدماتی تکمیلی و پیشرفته ایجاد کردیم.

حاجی میرزایی در ادامه گفت: اجرای طرح نماد را در ۶۵۰۰ مدرسه پیگیری کرده و در پیشگیری از اعتیاد گامهای بلندی برداشتیم که به کنترل و توقف روند اعتیاد منجر شد.

وزیر آموزش و پرورش با اشاره به اقدامات انجام شده در محور "حمایت از دانشگاه فرهنگیان و شهید رجایی" اظهار کرد: ظرفیت دانشگاه شهید رجایی که ماموریت تربیت دبیران فنی و حرفه ای را به عهده دارد در فاصله سالهای ۹۲ تا کنون به بیش از پنج برابر افزایش داده شده است. در دانشگاه فرهنگیان نیز در سال جاری با جذب ۲۰ هزار نفر دانشجو معلم پیوسته و ۵۷ هزار مهارت آموز گام بلندی در جهت تامین کسری نیروی انسانی برداشتیم. این میزان جذب در سال ۹۹ این سال را به درخشان ترین سالها در جذب معلم تبدیل کرده است. ۲۰۰ ردیف نیز برای جذب هیئت علمی به این دانشگاه اختصاص یافته است.

حاجی میرزایی اقدامات انجام شده در محور "حمایت از توسعه آموزش های مهارتی" را برشمرد و گفت: با ۹۴۰ هزار هنرجو در سال ۱۳۹۸ به میزان ۳۰۰ هزار نفر در مقایسه با سال ۱۳۹۲ افزایش هنرجو داشته ایم و سالانه ۳۰۰ هزار فارغ التحصیل آموزش دیده مهارتی داریم.

وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: پژوهش سراهای دانش آموزی را از ۲۹۸ در سال ۱۳۹۲ به ۶۶۵ در سال ۱۳۹۸ افزایش دادیم. هر ساله 4.5 میلیون نفر رشته در جشنواره های دانش آموزی نوجوان خوارزمی شرکت می کنند. شش میلیون نفر رشته در مسابقات و جشنواره المپیاد فنی و حرفه ای شرکت می کنند. همچنین دو مرکز رشد کار آفرینی در استانهای خراسان رضوی و گلستان دائر کردیم.

به گفته او آزمایشگاه تجهیزات فناوری نانو، پنج آزمایشگاه سلولهای بنیادی پزشکی و بازساختی و ۱۷ آزمایشگاه زیست فناوری دایر شده است.

حاجی میرزایی به اقداماتی در "حمایت از نخبگان و استعداد های برتر" نیز اشاره کرد و گفت: ابلاغ اساسنامه تشکیل هیئت امنا و تشکیل سازمان و تعیین رئیس آن، گسترش سمپاد مهارتی از سه استان به هفت استان انجام شده است. در خصوص المپیادها به دلیل کرونا از هفت المپیاد تنها دو مورد برگزار شده که مدال آوری ایران دقیقا همانند سال قبل است.

وزیر آموزش و پرورش به آموزش در روزهای کرونایی اشاره کرد و گفت: اما کرونا و روزها و ماه‌هایی که پشت سر گذاشتیم در تاریخ و تقویم آموزش و پرورش کشور، منحصر به فرد است. سرعت، کیفیت، تنوع و گستره پاسخ ها به تبعات این ویروس منحوس بیانی افتخار آمیز از میزان تاب آوری جامعه ماست که اجازه نداد که تعطیلی مدرسه منجر به تعطیلی آموزش شود.

او افزود: معلمان با موقعیت‌شناسی و درک اهمیت شرایط با استفاده از همه امکانات و ظرفیت‌های موجود، و خلق حماسه های بزرگ ، موجب تداوم آموزش و یادگیری شدند. خانواده ها، علی رغم همه محدودیت ها و مشکلات، به عنوان همکار و همیار معلم، مداخله موثرتری در جریان آموزش کردند.

زمینه دسترسی بیش از ۶۵ درصد دانش‌آموزان را به آموزش مجازی فراهم کردیم

وزیر آموزش و پرورش در ادامه گفت: مدرسه تلویزیونی ایران، با تلاش معلمان و کارشناسان آموزشی و مشارکت و همکاری مسئولانه صدا و سیما، یک هفته پس از تعطیلات، بی‌وقفه به ارائه برنامه‌های آموزشی پرداخت. جوانان خلاق و متعهد به کشور و مردم، با طراحی و ارائه سامانه‌ای بومی، فراگیر، اختصاصی، نظارت‌پذیر، قابل توسعه ، امن و ارزان با عنوان شبکه آموزشی دانش‌آموزی یا همان شاد اولاً زمینه دسترسی بیش از ۶۵ درصد دانش‌آموزان را به آموزش مجازی فراهم کردند، ثانیاً براساس گزارش ها، مصرف ترافیک داخلی که همواره مورد توصیه جنابعالی بوده را در مقابل ترافیک خارجی افزایش داد..

او تصریح کرد: البته نواقص و نارسایی‌های داشت که در طول چند ماه اخیر و با تلاش کارشناسان و متخصین درشرف بر طرف شدن است. شبکه آموزشی دانش‌آموز ( شاد ) در سال تحصیلی جدید با خدمات متفاوت و ظاهری متمایز عرضه خواهد شد.

حاجی میرزایی با بیان اینکه ما سال تحصیلی جاری را با تصویب ستاد ملی کرونا، از ۱۵ شهریورماه شروع خواهیم کرد عنوان کرد: به عنوان یک اصل کلی مدرسه باید باز باشد ولی اصل مهم‌تر این است که مدرسه باید ایمن باشد و سلامت دانش‌آموزان را هم از حیث شیوع بیماری هم از حیث استاندارد بودن فضای فیزیکی به خطر نیفتد.

وزیر آموزش و پرورش ادامه داد: هدف اصلی ما در سال تحصیلی پیش‌رو، تضمین دسترسی همه دانش‌آموزان به فرصت‌ برابر آموزش و برخوردار از کیفیت و تلاش برای تداوم آن در طول سال صرف نظر از موقعیت و دسترسی های هریک به ابزارها، در هر کدام از وضعیت های سفید ، زرد و قرمز و از طریق آموزش حضوری و مجازی، در چهار چوب اسناد تحولی و برنامه درسی ملی است.

مدرسه نسبت به همه دانش آموزان مسئول است

او تاکید کرد: برای تحقق این هدف مهم نقش مدرسه، معلمان، دانش آموزان و خانواده تغییر می کند و هماهنگی در اجرای نقش ها بسیار مهم است. مدرسه نسبت به همه دانش آموزان مسئول است و باید با همکاری معلمان و اولیا دانش آموزان و به طور مستمر وضعیت همه دانش آموزان را رصد کند و از دسترسی آنان به آموزش اطمینان حاصل کند.

حاجی میرزایی با بیان اینکه معلم مسئول اصلی ارائه آموزش و هدایت جریان یادگیری دانش‌آموزان در تمام طول سال تحصیلی است گفت: رابطه معلم و دانش‌آموز نباید قطع شود و نباید محدود به فضای مجازی و محیط‌های غیرتعاملی باشد. هر دانش‌آموزی، با هر شرایطی، باید تحت پوشش و حمایت یک معلم قرار گیرد.

وزیر آموزش و پرورش افزود: خانواده، همکار و همیار معلم و نظام آموزشی است. نقش و مسئولیت تربیتی او بیش از هر زمان دیگری باید مورد توجه قرار گیرد. دانش آموز در شرایط جدید باید نقش فعال تری در فرایند یادگیری به عهده بگیرند.

او با تاکید بر اینکه نظام برنامه ریزی درسی و آموزشی باید متناسب با شرایط و اقتضائات از انعطاف پذیری لازم برخوردار باشد گفت: نظارت و ارزشیابی بالینی و هدایت مستمر جریان یادگیری با استفاده از هر فرصتی، یک اصل مهم است.

 

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: