باشگاه جوانی برنا/ زهد، تقوا و پیروی از امام در کنار صبر و استقامت تنها گوشه ای از دریای بی کران شخصیت حضرت زینب کبری(س) است. بی گمان هرگاه نام مبارک ایشان در هر محفل و مکانی بتابد، دلها را به یاد حوادث عاشورا و کربلا، مصیبت های آن روز، اسارت خاندان پیامبر اعظم(ص) و شجاعت ایشان در بیان حقایق می اندازد. به درستی که اگر زینب(س) نبود، کربلا نبود. اگر رشادت های حضرت زینب(س) نبود، حادثه عاشورا این چنین گسترش پیدا نمی کرد و اینچنین در تاریخ ماندگار نمی شد.

هنگامی که حضرت زینب(س) تولّد یافت، مادرش زهرا(س) او را نزد پدرش امیرالمؤمنین (ع) آورده و عرض کرد: نام این مولود را بگذار. حضرت علی (ع) فرمودند: من بر پیغمبر (ص) سبقت نمی‌گیرم ….. حضرت زهرا (س) طفل تازه به دنیا آمده را نزد پدر بردند که نام او را بگذارد. جبرئیل نازل شده، سلام به رسول‌خدا (ص) رساند و گفت: نام این مولود را "زینب" بگذار و این نامی است که خدای تبارک و تعالی اختیار فرموده. آن‌گاه پیغمبر(ص) را از مصائبی که بر حضرت زینب (س) وارد می‌شود آگاه نمود. رسول خدا (ص) گریان شده و فرمودند: "هر کس بر زینب (س) گریه کند اجر و ثوابش مانند کسی است که بر برادرانش حسن و حسین گریه نموده باشد".


مادران شهید
من مادران شهدائى را زیارت كردم كه بجد و با صدق واقعى میگفتند اگر ما ده تا فرزند هم داشتیم، حاضر بودیم در راه خدا بدهیم؛ دروغ نمی گفتند. من مادران و پدرانى را ملاقات كردم كه احساس عزت و افتخار میكردند، به خاطر اینكه فرزندانشان در راه خدا شهید شدند. البته حق هم با آنهاست، عزت و افتخار است؛ همان طورى كه عمه‌ى ما زینب كبرى‌ (سلام الله علیها) فرمود: "ما رأیت الّا جمیلا"؛(2) جز زیبائى ندیدم. حادثه‌ى كربلا چیز كوچكى است؟ این چشم خدابین، از این حادثه، از این خونهاى ریخته شده، از این مصیبت سنگین، یك حقیقت زیبا مشاهده می كند؛ "ما رأیت الّا جمیلا". من خانواده‌هاى بسیارى را دیدم كه همین احساس زینب كبرى‌ در آنها هم بود؛ آنها هم میگفتند: "ما رأینا الّا جمیلا". اینهاست كه به یك ملت اقتدار می دهد؛ اینهاست كه اعتماد به نفس را در یك ملت به وجود مى‌آورد؛ اینهاست كه تهدیدهاى قدرت هاى مادى دنیا، عربده‌هاى مستانه‌ى دولتهاى متجاوز و مستكبر دنیا دل آنها را نمی لرزاند(1).


روز پرستار معنای خاصی دارد
در جمهورى اسلامى روز پرستار را با ولادت حضرت زینب كبرى‌ (سلام اللَّه علیها) برابر قرار داده‌اند؛ این هم معناى بزرگى دارد. زینب كبرى‌ یك نمونه‌ى برجسته‌ى تاریخ است كه عظمت حضور یك زن را در یكى از مهمترین مسائل تاریخ نشان میدهد. اینكه گفته میشود در عاشورا، در حادثه‌ى كربلا، خون بر شمشیر پیروز شد - كه واقعاً پیروز شد - عامل این پیروزى، حضرت زینب بود؛ والّا خون در كربلا تمام شد. حادثه‌ى نظامى با شكست ظاهرى نیروهاى حق در عرصه‌ى عاشورا به پایان رسید؛ اما آن چیزى كه موجب شد این شكست نظامىِ ظاهرى، تبدیل به یك پیروزى قطعىِ دائمى شود، عبارت بود از منش زینب كبرى‌؛ نقشى كه حضرت زینب بر عهده گرفت؛ این خیلى چیز مهمى است. این حادثه نشان داد كه زن در حاشیه‌ى تاریخ نیست؛ زن در متن حوادث مهم تاریخى قرار دارد. قرآن هم در موارد متعددى به این نكته ناطق است؛ لیكن این مربوط به تاریخ نزدیك است، مربوط به امم گذشته نیست؛ یك حادثه‌ى زنده و ملموس است كه انسان زینب كبرى‌ را مشاهده میكند كه با یك عظمت خیره‌كننده و درخشنده‌اى در عرصه ظاهر میشود؛ كارى میكند كه دشمنى كه به حسب ظاهر در كارزار نظامى پیروز شده است و مخالفین خود را قلع و قمع كرده است و بر تخت پیروزى تكیه زده است، در مقر قدرت خود، در كاخ ریاست خود، تحقیر و ذلیل شود؛ داغ ننگ ابدى را به پیشانى او میزند و پیروزى او را تبدیل میكند به یك شكست؛ این كارِ زینب كبرى‌ است. زینب (سلام اللَّه علیها) نشان داد كه میتوان حجب و عفاف زنانه را تبدیل كرد به عزت مجاهدانه، به یك جهاد بزرگ(2).


همان لحن پدرش امیرالمومنین(ع)
خطبه‌ى فراموش نشدنى زینب كبرى‌ در بازار كوفه یك حرف زدن معمولى نیست، اظهارنظر معمولى یك شخصیت بزرگ نیست؛ یك تحلیل عظیم از وضع جامعه‌ى اسلامى در آن دوره است كه با زیباترین كلمات و با عمیق‌ترین و غنى‌ترین مفاهیم در آن شرائط بیان شده است. قوّت شخصیت را ببینید؛ چقدر این شخصیت قوى است. دو روز قبل در یك بیابان، برادر او را، امام او را، رهبر او را با این همه عزیزان و جوانان و فرزندان و اینها از بین برده‌اند، این جمع چند ده نفره‌ى زنان و كودكان را اسیر كرده‌اند، آورده‌اند در مقابل چشم مردم، روى شتر اسارت، مردم آمده‌اند دارند تماشا میكنند، بعضى هلهله میكنند، بعضى هم گریه میكنند؛ در یك چنین شرائط بحرانى، ناگهان این خورشید عظمت طلوع میكند؛ همان لحنى را به كار میبرد كه پدرش امیرالمؤمنین بر روى منبر خلافت در مقابل امت خود به كار میبرد؛ همان جور حرف میزند؛ با همان جور كلمات، با همان فصاحت و بلاغت، با همان بلندى مضمون و معنا: "یا اهل الكوفه، یا اهل الغدر و الختل»؛ اى خدعه‌گرها، اى كسانى كه تظاهر كردید! شاید خودتان باور هم كردید كه دنباله‌رو اسلام و اهل‌بیت هستید؛ اما در امتحان اینجور كم آوردید، در فتنه اینجور كورى نشان دادید. «هل فیكم الّا الصّلف و العجب و الشّنف و الكذب و ملق الاماء و غمز الاعداء"؛ شما رفتارتان، زبانتان با دلتان یكسان نبود. به خودتان مغرور شدید، خیال كردید ایمان دارید، خیال كردید همچنان انقلابى هستید، خیال كردید همچنان پیرو امیرالمؤمنین هستید؛ در حالى كه واقع قضیه این نبود. نتوانستید از عهده‌ى مقابله‌ى با فتنه بربیائید، نتوانستید خودتان را نجات دهید(3).


حوادث پی در پی
زینب (سلام اللَّه علیها)، هم در حركت به سمت كربلا، همراه امام حسین؛ هم در حادثه‌ى روز عاشورا، آن سختى‌ها و آن محنتها؛ هم در حادثه‌ى بعد از شهادت حسین‌بن‌على (علیه‌السّلام)، بى‌سرپناهى این مجموعه‌ى به جا مانده‌ى كودك و زن، به عنوان یك ولىّ الهى آنچنان درخشید كه نظیر او را نمیشود پیدا كرد؛ در طول تاریخ نمیشود نظیرى براى این پیدا كرد. بعد هم در حوادث پى‌درپى، در دوران اسارت زینب، در كوفه، در شام، تا این روزها كه روز پایان آن حوادث است و شروع یك سرآغاز دیگرى است براى حركت اسلامى و پیشرفت تفكر اسلامى و پیش بردن جامعه‌ى اسلامى. براى خاطر همین مجاهدت بزرگ، زینب كبرى (سلام اللَّه علیها) در نزد خداوند متعال یك مقامى یافته است كه براى ما قابل توصیف نیست(4).


بنیانگذار حفظ حوادث
به نظر من بنیانگذار بناى حفظ حوادث با ادبیات و هنر، زینب كبرى‏ (سلام‏اللَّه‏علیها) است. اگر حركت و اقدام حضرت زینب نمى‏بود و بعد از آن بزرگوار هم بقیه‏ى اهل بیت (علیهم‏السّلام) - حضرت سجاد و دیگران - نمى‏بودند، حادثه‏ى عاشورا در تاریخ نمى‏ماند. بله، سنت الهى این است كه این‏گونه حوادث در تاریخ ماندگار شود؛ اما همه‏ى سنتهاى الهى عملكردش از طریق ساز و كارهاى معینى است. ساز و كار بقاى این حقایق در تاریخ این است كه اصحاب سِرّ، اصحاب درد، رازدانان و كسانى‏كه از این دقایق مطلع شدند، این را در اختیار دیگران بگذارند (5).


شکوه شخصیت
البته شخصیت زینب كبرى منحصر در بُعد غمگسارى و پرستارىِ آن بزرگوار نیست. زینب كبرى(سلام‏اللَّه‏علیها) یك نمونه‏ى كامل از زن مسلمان است؛ یعنى الگویى كه اسلام براى تربیت زنان، آن را در مقابل چشم مردم دنیا قرار داده است. زینب كبرى داراى شخصیت چند بُعدى است؛ دانا و خبیر و داراى معرفت والا و یك انسان برجسته است كه هر كس با آن بزرگوار مواجه مى‏شود، در مقابل عظمتِ دانایى و روحى و معرفت او احساس خضوع مى‏كند. شاید مهمترین بُعدى كه شخصیت زن اسلامى مى‏تواند آن را در مقابل چشم همه قرار دهد - تأثیرى كه از اسلام پذیرفته - این بُعد است. شخصیت زن اسلامى به بركت ایمان و دل سپردن به رحمت و عظمت الهى، آن‏چنان سعه و عظمتى پیدا مى‏كند كه حوادث بزرگ در مقابل او، حقیر و ناچیز مى‏شود. در زندگى زینب كبرى، این بُعد از همه بارزتر و برجسته‏تر است(6).



پی نوشت:

1- بیانات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار خانواده‌هاى شهدا و جانبازان قم، ‌1389.7.28

2- بیانات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار گروه كثیری از پرستاران نمونه كشور، 1389.2.1

3- بیانات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار گروه كثیری از پرستاران نمونه كشور، 1389.2.1

4- بیانات رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در دیدار فرمانده و پرسنل نیروى هوائى ارتش، 1388.11.19

‏‏5- بیانات رهبر فرزانه انقلاب‏ اسلامی در دیدار جمعى از پیشكسوتان جهاد و شهادت و خاطره‏گویان دفتر ادبیات و هنر مقاومت، ‏1384.6.31

6- بیانات رهبر فرزانه انقلاب‏ اسلامی در دیدار اقشار مختلف مردم، 1384.3.25




***