گام بلند دولت برای رفع محرومیت آبی؛ ۵۸ روستای چابهار در آستانه بهره‌مندی پایدار

تأمین پایدار آب آشامیدنی همواره به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین زیرساخت‌های توسعه پایدار مطرح بوده و نقش بی‌بدیلی در ارتقای کیفیت زندگی، سلامت عمومی و فراهم شدن زمینه رشد اقتصادی مناطق ایفا می‌کند.

در مناطق کمتر برخوردار کشور، به‌ویژه سیستان و بلوچستان، موضوع آب آشامیدنی نه تنها دغدغه‌ای زیست‌محیطی، بلکه یک مسئله راهبردی و زیربنایی است که بر همه ابعاد زندگی اجتماعی و اقتصادی منطقه تأثیر می‌گذارد.

در حوزه جنوب شرقی ایران، سواحل مَکُران، به‌ویژه شهرستان‌های چابهار و کنارک، به دلیل موقعیت ژئوپولیتیک خاص، رشد بالای جمعیت، توسعه سریع شهرنشینی و مهاجرت‌های داخلی، با فشار مضاعفی بر منابع محدوده آب‌های سطحی و زیرزمینی مواجه‌اند. از این رو، دولت و نهادهای مسئول، رویکردی جامع و برنامه‌ریزی‌شده را برای رفع این چالش اتخاذ کرده‌اند تا مسیر توسعه پایدار و رفاه اجتماعی در این مناطق هموار شود.

اجرای طرح‌های کلان آبرسانی، بخشی مهم از سیاست‌های کلان مدیریت منابع آب در سیستان و بلوچستان است. شرکت آب و فاضلاب استان، همسو با اهداف وزارت نیرو، پروژه‌های متعددی در زمینه تأمین، انتقال و توزیع آب در مناطق شهری و روستایی سواحل مَکُران تعریف و عملیاتی کرده است. این اقدامات گامی مهم در راستای رفع شکاف‌های زیرساختی و کاهش تنش آبی در این ناحیه به شمار می‌آید.

اجرای طرح‌های آبرسانی در سیستان و بلوچستان با هدف تأمین و توزیع آب، نقش مهمی در کاهش تنش آبی و بهبود زیرساخت‌های مناطق شهری و روستایی سواحل مَکُران دارد

افزایش ظرفیت شیرین‌سازی آب دریای عمان، به ویژه از طریق احداث و توسعه آب‌شیرین‌کن‌های مدرن، به یکی از راهبردهای اصلی در این راستا تبدیل شده؛ همچنین استفاده از فناوری‌های نوین در فرآیند نمک‌زدایی و انتقال آب شیرین به مراکز جمعیتی، امنیت آبی و تاب‌آوری منطقه را به طور چشمگیری افزایش داده است.

همزمان با توسعه تأسیسات شیرین‌سازی، خطوط انتقال عمده آب با هدف توزیع عادلانه و پایدار این منبع حیاتی در میان شهرها و روستاها، توسعه یافته‌اند. احداث مخازن ذخیره راهبردی و شبکه‌های توزیع گسترده نیز به منظور مدیریت بهینه ذخایر و تضمین دسترسی مستمر شهروندان به آب سالم و بهداشتی، در اولویت قرار گرفته است.

در کنار این پروژه‌ها، طرح‌های گسترده آبرسانی روستایی با محوریت رفع محرومیت از روستاهای کمتر برخوردار و ارتقای شاخص‌های بهداشتی و اجتماعی نیز با جدیت در حال پیگیری است. این پروژه‌ها، علاوه‌بر تامین آب آشامیدنی پایدار برای صدها هزار نفر، نقش مؤثری در کاهش مهاجرت روستاییان به شهرها و تثبیت جمعیت در مبادی مرزی دارند.

در مجموع، اقدامات اجرایی دولت در تامین، انتقال و ذخیره‌سازی آب آشامیدنی در استان سیستان و بلوچستان، به‌ویژه در مناطق چابهار و سواحل مَکُران، افق امیدوارکننده‌ای برای توسعه پایدار، ارتقای شاخص‌های رفاهی و حل چالش‌های تاریخی آب در این منطقه گشوده؛ به گونه‌ای که استمرار و تقویت این رویکردها می‌تواند زمینه‌ساز تحول همه‌جانبه‌ در این نقطه راهبردی ایران شود.

 بازدید میدانی مدیرعامل آبفا سیستان و بلوچستان از پروژه راهبردی خط انتقال آب از مخزن دمبدف به روستاهای بخش مرکزی چابهار

جهش ۹۵ درصدی دسترسی به آب آشامیدنی در روستاهای چابهار

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان از پیشرفت ۵۵ درصدی طرح آبرسانی به روستاهای بخش مرکزی چابهار خبر داد و گفت: با تکمیل این طرح، شاخص بهره‌مندی ساکنان از آب آشامیدنی سالم و پایدار به ۹۵ درصد افزایش خواهد یافت.

فرهاد سرگلزایی در حاشیه بازدید میدانی از پروژه راهبردی خط انتقال آب از مخزن دمبدف به روستاهای بخش مرکزی چابهاراظهار کرد: پروژه آبرسانی به ۵۸ روستای این بخش با هدف تأمین آب آشامیدنی برای جمعیتی بیش‌از ۳۵ هزار نفر، از محل منابع آبی سدهای زیردان و پیشین در حال اجراست.

وی با بیان اینکه طول این پروژه بیش‌از ۲۰ کیلومتر است، افزود: طرح یادشده تاکنون به پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصد رسیده و اجرای شبکه‌های توزیع آب در قالب طرح جهاد آبرسانی نیز با پیشرفت حدود ۸۰ درصدی، با تلاش شبانه‌روزی تیم‌های اجرایی با شتاب در حال انجام است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان ادامه داد: در همین راستا، یک مخزن ذخیره پنج‌هزار مترمکعبی در قالب طرح جهاد آبرسانی احداث و آماده بهره‌برداری شده است.

وی با اشاره به نقش این طرح در رفع محرومیت آبی ساکنان منطقه، گفت: با بهره‌برداری نهایی از پروژه آبرسانی به روستاهای بخش مرکزی چابهار، شاخص دسترسی به آب آشامیدنی سالم و پایدار در این منطقه به بیش‌از ۹۵ درصد ارتقا خواهد یافت.

سرگلزایی برآورد اولیه هزینه اجرای این طرح را یک‌هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال اعلام کرد و افزود: تکمیل این پروژه، گام مهمی در جهت توسعه زیرساخت‌های روستایی و پایداری منابع آب در جنوب استان به شمار می‌رود.

تأمین آب آشامیدنی چابهار و کنارک روی ریل پایداری

وی در ادامه از افزایش ۲۰ هزار مترمکعبی ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا برای تأمین آب پایدار شهرهای چابهار و کنارک خبر داد و گفت: بر اساس برنامه‌ریزی‌های وزارت نیرو، بخشی از تأمین آب آشامیدنی پایدار این ۲ شهر از طریق آب‌شیرین‌کن‌های دریایی انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان در حاشیه بازدید میدانی از کارخانه آب‌شیرین‌کن و پروژه‌های انتقال و ذخیره‌سازی آب منطقه، بیان کرد: طرح ملی آبرسانی به شهرهای چابهار و کنارک با هدف تأمین آب آشامیدنی پایدار برای جمعیتی بیش‌از ۳۶۰ هزار نفر، در قالب ۲ فاز با سرعت در حال اجراست.

وی با اشاره به طرح‌های کلان وزارت نیرو در حوزه تأمین آب، افزود: افزایش ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا و طرح انتقال آب از سد کهیر، از مهم‌ترین پروژه‌های در دست اجرا در این منطقه محسوب می‌شوند.

سرگلزایی با اشاره به آخرین وضعیت فاز شیرین‌سازی آب دریا، تصریح کرد: طرح افزایش ظرفیت آب‌شیرین‌کن‌های چابهار و کنارک به میزان ۲۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز به‌طور جدی در حال اجراست که تاکنون هفت هزار و ۵۰۰ مترمکعب از این ظرفیت جدید وارد مدار بهره‌برداری شده و تلاش می‌شود باقی‌مانده آن در آینده نزدیک تکمیل و عملیاتی شود.

وی تأکید کرد: با بهره‌برداری کامل از این طرح، ظرفیت شیرین‌سازی آب دریا در منطقه به ۶۰ هزار مترمکعب در شبانه‌روز افزایش یافته و امنیت آبی شهرهای چابهار و کنارک به شکل محسوسی بهبود خواهد یافت.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب سیستان و بلوچستان همچنین درباره تقویت زیرساخت‌های انتقال آب، گفت: تکمیل خط انتقال آب از سه‌راهی ورودی منطقه آزاد با استفاده از لوله‌های چدن داکتیل به قطر یک‌هزار میلی‌متر و طول ۱۸ کیلومتر در دستور کار قرار دارد که تاکنون حدود ۱۰ کیلومتر از این مسیر اجرا شده و نقش مهمی در انتقال آب تولیدی ایفا خواهد کرد.

ساخت مخازن ذخیره استراتژیک

وی در جریان بازدید از روند احداث مخزن ۱۰ هزار مترمکعبی چابهار، اظهار کرد: این مخزن به‌عنوان مکملی ضروری برای تأمین آب پایدار شهر و مناطق در حال توسعه، باید همزمان با سایر پروژه‌های زیرساختی تکمیل شود.

سرگلزایی تأکید کرد: مجموعه این اقدامات در حوزه تأمین، انتقال و ذخیره‌سازی آب، گامی اساسی در مسیر رفع موانع توسعه و ارتقای رفاه شهروندان سواحل مَکُران به شمار می‌رود.

 شهرستان چابهار با سه بخش مرکزی، پلان و پیرسهراب و بیش از ۲۰۰ هزار نفر جمعیت در ۶۴۵ کیلومتری جنوب‌شرقی زاهدان مرکز استان سیستان و بلوچستان است.

منطقهٔ آزاد چابهار با مساحت ۸۲ هزار هکتار در جنوب‌شرقی ایران و سواحل مَکُران است؛ در سال ۱۳۹۸ با موافقت مجلس شورای اسلامی، شهر چابهار و بندرهای شهید بهشتی و شهید کلانتری و پنج هزار هکتار از محدوده متصل به نقطه مرزی ایران و پاکستان با عنوان منطقه منفصله ریمدان به منطقهٔ آزاد چابهار افزوده شد.