کوکائین و کلاشینکف؛ پایان یک عصر در خلیسکو/ قتل سلطان متامفتامین مکزیک

به گزارش برنا، منطقه تالپا در غرب خالیسکو، بامداد یکشنبه (۲۲ فوریه) صحنه یکی از دقیق‌ترین عملیات هوابرد نیرو‌های مسلح مکزیک علیه رهبر کارتل خالیسکو نسل جدید (CJNG) بود. بر اساس گزارش وزارت دفاع مکزیک (سـدنا) این عملیات که با نام رمز "پروکوپیو" (Operativo Procopio) اجرا شد، حاصل ترکیب اطلاعات میدانی و سیگنالی (SIGINT) بود که منجر به محاصره مخفیگاه "ال منچو" در منطقه‌ای کوهستانی شد. در درگیری متعاقب، چهار عنصر مسلح کارتل در محل کشته شدند و منچو که بر اثر اصابت گلوله‌های کالیبر ۵.۵۶ به شدت مجروح شده بود، حین انتقال هوایی به مکزیکوسیتی جان باخت. این عملیات ضربه‌ای مهلک به سازمانی بود که طبق گزارش اداره مبارزه با مواد مخدر آمریکا (DEA)، تنها در ۲۰۲۵ مسئول ورود بیش از ۴۰ تن متامفتامین و مقادیر بی‌سابقه‌ای فنتانیل به بازار‌های آمریکای شمالی بوده است.

برای درک ابعاد این رویداد، باید به پیشینه فنی و ساختاری "ال منچو" نگریست. او که در اوایل دهه ۱۹۹۰ در کالیفرنیا به جرم توزیع هروئین محکوم و زندانی شد، پس از دیپورت به مکزیک، تجربه‌اش در پلیس تالپا را به ابزاری برای نفوذ و حفاظت از محموله‌های "کارتل میلنیو" بدل کرد. پس از مرگ "ناچو کرونل" در ۲۰۱۰، منچو با ایجاد ائتلافی از بازماندگان، CJNG را تأسیس کرد که به سرعت به الگویی از "فرانچایز خشونت" (Violence Franchising) تبدیل شد. داده‌های دولت مکزیک نشان می‌دهد این کارتل در ۲۸ ایالت از ۳۲ ایالت کشور دارای "پلازاس" (قلمرو) فعال است و مدل کسب‌وکار آن نه فقط مواد مخدر، که اخاذی از معادن، سرقت نفت (هوآچیکولئو) و قاچاق مهاجر را نیز شامل می‌شود.

واکنش ۴۸ ساعت پس از عملیات، گویای میزان ادغام این کارتل در بافت اجتماعی-اقتصادی منطقه بود. طبق گزارش امنیتی فرمانداری خالیسکو، طی ساعات منتهی به صبح ۲۳ فوریه، بیش از ۲۵۰ وسیله نقلیه شامل اتوبوس‌های شهری و تریلر‌های باری در جاده‌های منتهی به گوادالاخارا، کولیما و میچوآکان به آتش کشیده شدند. این تاکتیک معروف به "bloqueos" که اولین بار در عملیات نافرجام دستگیری منچو در ۲۰۱۲ به کار گرفته شد، این بار نیز راه را برای خروج سریع عناصر مسلح و ایجاد فضای آشوب در شهر‌های پوئرتو والارتا و گوادالاخارا هموار کرد. تعلیق پرواز‌ها به مقصد پوئرتو والارتا توسط شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی در بعدازظهر آن روز، نشان‌دهنده سطح هشدار امنیتی و تأثیر آن بر صنعت گردشگری منطقه بود.

از منظر تاکتیکی، موفقیت این عملیات مدیون دو عامل بود: نخست، تصویب لایحه "مبارزه با تروریسم مواد مخدر" در کنگره آمریکا در اکتبر ۲۰۲۵ که امکان به اشتراک‌گذاری آنی داده‌های پهپادی (ISR) را با همتایان مکزیکی فراهم کرد. کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، ساعاتی پس از عملیات تأیید کرد "پشتیبانی اطلاعاتی" آمریکا نقش در رهگیری موقعیت منچو داشت. دوم، استفاده نیرو‌های ویژه مکزیک از مهمات نفوذگر (Penetrator) برای مقابله با خودرو‌های زرهی اصلاح‌شده موسوم به "مونستر" که کارتل از آنها استفاده می‌کرد.

اما خلأ قدرت ایجادشده، پرسش‌هایی را درباره آینده CJNG مطرح کرد. تحلیل‌های آزمایشگاه مبارزه با جرم‌های بین‌المللی نشان می‌دهد بر خلاف ساختار متمرکز "چاپو" در کارتل سینالوآ، CJNG شبکه‌ای از "ژنرال‌ها"ست. گونزالو مندوزا گایتان ملقب به "ال ساپو" که مسئول عملیات در پوئرتو والارتا و منطقه باخیو است، به عنوان محتمل‌ترین گزینه برای تصاحب قدرت مطرح می‌شود. خوان کارلوس والنسیا گونزالس (ال پلون ۰۳)، ناتنی منچو، نیز به دلیل سابقه هماهنگی با گروه "لوس کویینیس" (شاخه مالی کارتل)، گزینه دیگر است. با این حال، دستگیری و استرداد پسرش "ال منچیتو" به آمریکا در ۲۰۲۰ و محکومیت همسر سابقش به اتهام پولشویی، خط جانشینی خانوادگی را قطع کرده و احتمال یک جنگ قدرت داخلی یا تجزیه قلمرو‌ها را بالا برد.

انتهای پیام/