به گزارش برنا، برای اکثر مردم درد یک مفهوم نسبتاً ساده است. درد احساسی ناخوشایند است که باید در اسرع وقت متوقف شود. هرچند برای متخصصان پزشکی درد موضوع بسیار پیچیده‌تری است که امروزه به رشته‌ی خاص تخصصی پزشکی تبدیل شده است. متخصصین در کلینیک درد در تهران پزشکانی با مهارت پیشرفته در ارزیابی، تشخیص و درمان درد در شکل‌های متفاوت آن هستند.

درد چیست؟

درد فرآیندی بسیار پیچیده‌تر از تصور اکثر مردم است. حتی در ابتدایی‌ترین حالت خود درد یک محرک آسیب‌زا است که ایمپالس‌هایی را به مغز می‌رساند. حس درد از چندین دروازه عصبی عبور می‌کند و در طی مسیر می‌تواند تحت تأثیر سایر عوامل قرار گیرد. به عنوان مثال اغلب هنگامی که به شدت روی کارهای دیگر تمرکز می‌کنید دیگر دردی را احساس نخواهید کرد.

متخصصان مدیریت درد

متخصصان مدیریت درد در خصوص انواع درد از جمله دردهای حاد، مزمن، نوروپاتیک و درد ارجاعی آگاهی دارند. با توجه به مهارت‌های اخذ شده در کلینیک‌های درد و برخورد با طیف گسترده‌ای از بیماران این متخصصان در شناسایی نوع و علل بالقوه درد متبحر شده‌اند. برخلاف یک پزشک عمومی با درک محدودی از انواع درد، یک متخصص مدیریت درد تخصص کافی در استفاده از مناسب‌ترین ابزارهای تشخیصی و موثرترین گزینه‌های درمانی را دارد.

علل درد

کلینیک درد در تهران

حتی مکانیسم اساسی درد نیز می‌تواند دستخوش تغییر گردد. بدون داشتن تخصص کافی در زمینه مدیریت درد ممکن است بسیاری از بیماری‌ها مانند کجی گردن به درستی تشخیص داده نشوند و تحت درمان قرار نگیرند.

قبل از اینکه پزشک بتواند درد بیمار مانند درد دنبالچه و کمر را درمان کند باید علت درد تشخیص داده شود. در برخی موارد مانند شکستگی ستون فقرات ممکن است علت درد واضح باشد. در موارد درد مزمن علت (ها) ممکن است گیج‌کننده باشند و تشخیص را دشوار کنند. سابقه پزشکی بیمار و معاینات فیزیکی و عصبی به پزشک جهت تشخیص علت درد کمک می‌کنند. همچنین ابزارهای تشخیصی تکمیلی به پشتیبانی یا رد تشخیص مشکوک کمک می‌کنند.

ارزیابی دقیق و جامع بیمار

پزشک و بیمار باید به طور دقیق و جامع در مورد مشکل فعلی و سابقه پزشکی صحبت کنند. پزشک ممکن است در خصوص چگونگی و زمان شروع درد، شرح درد، فعالیت‌هایی که باعث افزایش یا کاهش درد می‌شوند، و درمان‌های فعلی یا گذشته سؤال کند.

معاینه فیزیکی و عصبی

طی معاینه فیزیکی پزشک علائم حیاتی بیمار را ارزیابی می‌کند. نبض، تنفس، ضربان قلب، فشار خون و سایر موارد نمونه‌هایی از این علائم حیاتی هستند. حین معاینه عصبی توانایی‌های حسی (حس لامسه) و حرکتی (عملکردی) بیمار از جمله رفلکس، تعادل، توانایی راه رفتن، قدرت عضلانی و خاصیت ارتجاعی عضلات ارزیابی می‌شوند.

  • اشعه ایکس یا رادیوگرافی یک آزمایش معمول است که برای آشکارسازی وضعیت ساختارهای استخوانی بدن انجام می‌شود. پس از اخذ نتایج بسته به نظر پزشک ممکن است انجام آزمایش‌های بیشتری توصیه شود.
  • سی تی اسکن (توموگرافی کامپیوتری) یک بررسی تصویربرداری سه بعدی است که برای ارزیابی استخوان و بافت نرم نیز استفاده می‌شود. هر عکس دقیق مربوط به آناتومی مشابه برش‌ها یا مقطع‌های عرضی ناحیه خاصی از بدن است.
  • ام آر آی (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی) ابزاری قدرتمند برای تصویربرداری است. ام آر آی معمولاً برای ارزیابی ساختار اسکلتی - عضلانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع تصویربرداری جزئیات زیادی در مورد استخوان‌ها و بافت‌های نرم را فراهم می‌کند.
  • پِت اسکن (برش‌نگاری با گسیل پوزیترون) از مقادیر کمی رادیونوکلئید (ایزوتوپ‌های رادیواکتیو) برای اندازه‌گیری تغییرات بافت در سطح سلولی استفاده می‌کند. در صورت مشکوک بودن به سرطان این آزمایش انجام می‌شود.
  • دیسکوگرافی به پزشک اجازه می‌دهد تا دیسک‌های بین مهره‌ای (یک یا چند دیسک) را به عنوان منشاء احتمالی درد ارزیابی کند. این آزمایش یکپارچگی ساختاری دیسک‌ها را ارزیابی می‌کند و معمولاً برای همانندسازی درد کمر یا پا استفاده می‌شود. در طی دیسکوگرافی ماده حاجب به هر دیسک مشکوک تزریق می‌شود تا توسط اشعه ایکس یا سی تی اسکن بررسی شود.

ابزارهای الکترودیاگنوستیک شامل نوار عصب و عضله هستند.

  • ان سی اس (مطالعه هدایت عصبی) سرعت تکانه‌های عصبی را هنگام حرکت در امتداد یک عصب ارزیابی می‌کند. این آزمایش می‌تواند در برآورد آسیب عصبی، میزان آسیب و تخریب اعصاب کمک کند.
  • ای ‌ام جی (الکترومیوگرافی) از تحریک عصبی برای ارزیابی فعالیت الکتریکی در رشته‌های عضلانی منتخب استفاده می‌کند. این آزمایش پاسخ عضله را اندازه‌گیری می‌کند و آسیب عضلانی و بیماری را نیز تشخیص می‌دهد. الکترومیوگرافی می‌تواند به تشخیص تفریقیِ اختلال عضله و مشکل عصبی کمک کند. معمولاً هر دو آزمایش انجام می‌شوند اگرچه ممکن است ان سی اس بدون ای ‌ام جی انجام شود.

مدیریت درد و رویکرد جامع

ارزیابی در کلینیک درد توسط متخصص مدیریت درد انجام خواهد شد. روند درمان توسط تیمی متشکل از پزشکان و متخصصان بهداشت از جمله متخصصان مفصل و ستون فقران، مشاوران سلامتی یا متخصصان رفتاری انجام خواهد شد. متخصص درد ممکن است مسئول هماهنگی برنامه درمانی باشد اما رویکرد جامع تیمی به هر یک از متخصصین فوق اجازه می‌دهد تا تخصص خاص خود را در مورد بیمار به کار گیرند.

روش‌های مدیریت درد

بسته به ماهیت درد ممکن است لازم باشد شما برای ماه‌ها، سال‌ها یا در موارد نادر برای مدت نامحدودی به کلینیک درد مراجعه کنید. در طول این بازدیدها شما می‌توانید با متخصصان مختلف مشورت نمایید. همچنین می‌توانید در جلسات مختلف درمانی شامل طب سوزنی، ماساژ، کایروپراکتیک یا فیزیوتراپی شرکت کنید. البته پزشک در مورد گزینه‌های دارویی نیز با شما صحبت خواهد کرد اما در اغلب موارد متخصص مدیریت درد مصرف داروهای اپیوئیدی قوی و خطرناک را به بیمار توصیه نمی‌کند. در بیشتر موارد پزشک احتمالاً داروهای معمول مسکن مانند ایبوپروفن یا استامینوفن را تجویز می‌کند.

در موارد شدیدتر پزشک ممکن است روش‌های دیگری را برای کاهش علائم درد توصیه کند. این روش‌ها شامل بلوک عصبی، ابلیشن امواج رادیویی یا تحریک نخاع هستند. به طور معمول این روش‌ها تنها در صورتی مورد بررسی جهت استفاده قرار می‌گیرند که سایر درمان‌ها بی اثر باشند.

وبگردی

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: