بحران آب و هزینه ۲ یورویی تصفیه هر مترمعکب آب؛ فناوری حلقه مفقوده زیرساختهای فرسوده دانشگاه چابهار
زهرا وجدانی: در حالی که تنش آبی در جنوب شرق کشور به یکی از چالشهای زیرساختی جدی تبدیل شده، تأمین پایدار آب برای مراکز بزرگ آموزشی در این منطقه اهمیت دوچندانی یافته است. محدودیت شدید دسترسی به آب شهری در چابهار باعث شده برخی مجموعهها بهصورت مستقل به سراغ شیرینسازی آب دریا بروند؛ راهکاری راهبردی، اما پرهزینه که استمرار فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و رفاهی را تضمین میکند. در چنین شرایطی، نقش فناوریهای نوین در کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری و پایداری تأمین آب بیش از پیش برجسته میشود و ضرورت حضور و ظهور شرکتهای فناور و دانشبنیان در این حوزه را آشکار میسازد.
در همین چارچوب "امیر رجائی" رئیس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار در گفتوگو با برنا جزئیات سازوکار تامین، تصفیه و توزیع آب در این دانشگاه را تشریح میکند.
قطع وابستگی به شبکه شهری؛ تامین مستقیم آب از دریا
رئیس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار در گفتوگو با خبرنگار علمی برنا با اشاره به وضعیت آب این دانشگاه میگوید: دانشگاه بهصورت مستقل از شبکه آب شهری، آب مورد نیاز خود را مستقیما از دریا تامین و تصفیه میکند.
امیر رجائی با بیان اینکه شهر چابهار با کمبود جدی آب مواجه است اظهارمیکند: در حال حاضر آب شهری تنها حدود چهار ساعت در هفته در اختیار مردم قرار میگیرد و شهروندان ناچارند آب مورد نیاز خود را در حوضانبارها ذخیره و در طول هفته مصرف کنند. به دلیل بالا بودن حجم مصرف آب دانشگاه و استقرار خوابگاههای دانشجویی در داخل پردیس امکان اتکا به آب شهری وجود ندارد؛ بنابراین دانشگاه ناچار به شیرینسازی آب دریاست.
از چاه برداشت تا مخزن هوایی؛ چرخه کامل تصفیه
رجائی درباره روند تامین آب توضیح میدهد: آب دریا از طریق چاه برداشت و به واحد آبشیرینکن منتقل میشود. پس از انجام فرآیند تصفیه، آب تولیدی به مخزن هوایی هدایت و از آنجا در شبکه داخلی دانشگاه توزیع میشود.
به گفته وی مخزن هوایی ظرفیت تامین آب به مدت سه روز را دارد و بهصورت مستمر در حال پر شدن است. در صورت بروز هرگونه اختلال این مخزن میتواند تا سه روز نیاز آبی دانشگاه را تامین کند.
هزینه سنگین شیرینسازی؛ هر مترمکعب حدود ۲ یورو
رئیس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار با اشاره به هزینههای این فرآیند میگوید: برآورد داخلی دانشگاه نشان میدهد هزینه تصفیه هر مترمکعب آب در حال حاضر حدود دو یورو است؛ هرچند ممکن است این عدد کاملا دقیق نباشد.
وی تاکید میکند که شیرینسازی آب دریا فرآیندی پرهزینه است اما در شرایط فعلی راهکار جایگزین دیگری وجود ندارد.
آب تولیدی کاملا قابل شرب است
رجائی در پاسخ به پرسشی درباره کیفیت آب تصفیهشده میگوید: آب تولیدی کاملا خوراکی و قابل شرب است و از نظر کیفی مشکلی ندارد.
وی میافزاید: آب سالم و باکیفیت در اختیار دانشجویان قرار میگیرد؛ آبی با کیفیت مطلوب، مشابه آب معدنی.
آمادگی برای همکاری با شرکتهای فناور
رئیس دانشگاه در پاسخ به این پرسش که آیا دانشگاه آماده همکاری با شرکتهای دانشبنیان برای کاهش هزینهها و بهینهسازی سیستم است اظهار میکند: با توجه به سیاستهای مدیریت سبز دانشگاه آمادگی دارد در صورت ارائه پیشنهاد یا پروپوزال از سوی شرکتهای فناور و دانشبنیان امکان همکاری را بررسی کند.
وی تاکید میکند: هدف بهینهسازی همین سیستم موجود و کاهش هزینه تمامشده تصفیه آب است و در صورت ارائه فناوری یا محصول موثر دانشگاه از آن حمایت خواهد کرد.
دستگاه آبشیرینکن با قدمت ۳۰ سال
رجائی در پایان با اشاره به تجهیزات فعلی دانشگاه میگوید: دستگاه آبشیرینکن مورد استفاده، دستگاهی خارجی است که از ابتدای فعالیت دانشگاه نصب شده و اکنون حدود ۳۰ سال از عمر آن میگذرد و همچنان در حال بهرهبرداری است.
وی خاطرنشان میکند: در صورت ارائه فناوریهای نوین و کارآمد دانشگاه آمادگی دارد نسبت به ارتقای سیستم اقدام کند.
فناوری، نوسازی زیرساخت و خلا سیاستگذاری
آنچه از سخنان رئیس دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار برمیآید تصویری روشن از یک واقعیت ساختاری است؛ جایی که پایداری فعالیتهای علمی و آموزشی وابسته به زیرساختهایی است که با هزینهای سنگین و تجهیزاتی با عمر چند دهه در حال فعالیتاند. تامین مستقل آب از دریا اگرچه راهکاری موثر برای عبور از محدودیتهای شبکه شهری بوده اما استمرار آن بدون نوسازی تجهیزات و کاهش هزینههای تولید در بلندمدت با چالش مواجه خواهد شد.
در این میان فناوری میتواند حلقه مفقوده میان نیاز فوری و پایداری بلندمدت باشد؛ حلقهای که تنها با حمایت هدفمند، سرمایهگذاری زیرساختی و سیاستگذاری دقیق در حوزه آب و اقتصاد دانشبنیان تکمیل میشود. تجربه این دانشگاه نشان میدهد ظرفیت همکاری با شرکتهای فناور وجود دارد، اما تحقق تحول واقعی نیازمند چارچوبهای حمایتی فراتر از یک مجموعه دانشگاهی است.
اکنون پرسش کلیدی اینجاست: آیا در سیاستگذاریهای کلان حوزه آب، نوسازی زیرساختهای فرسوده و بهرهگیری نظاممند از فناوریهای نوین بهعنوان یک اولویت راهبردی دیده شده است یا همچنان مدیریت بحران جایگزین برنامهریزی پیشگیرانه خواهد بود؟
انتهای پیام/
