ادبیات نمایشی؛ وسیعترین هنر در بین همه هنرها
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ وهنر برنا؛ ادبیات نمایشی گونهای از ادبیات است که برای اجرا در صحنه تئاتر یا مکانهای دیگر تنظیم و نوشته شده باشد.
نمایش به شکل امروزی آن با ترجمه نمایشنامههای غربی به ایران راه یافت. از اواسط دهه ۱۳۳۰ برپایی سالنهای جدید نمایش و برگزاری جشنوارههای تئاتر، توجه روشنفکران را به ریشههای هنرهای بومی و ملی جلب کرد و همین سبب رونق دوباره نمایشنامهنویسی شد.
نمایشنامهخوانی در بین بسیاری از مخاطبان به ویژه آنهایی که توانایی تصویر سازی بالایی دارند نه تنها تفاوتی با خواندن کتاب ندارد بلکه مانند جذابیت دیدن آن نمایش بر روی صحنه میباشد. به همین دلیل در این گزارش به مواردی از برترین نمایشنامههای جهان به منظور تسهیل در انتخاب این مخاطبان خاص اشاره میشود.
کتاب طنز آوران جهان نمایش ۴۳
دفتر چهارم از مجموعه طنزآوران جهان نمایش نخستین دفتر از کمدیهای به اصطلاح دو نفره بود و حاوی چهار نمایشنامه با دو شخصیت نمایشی اکنون دفتر چهل و سوم را نیز به دو نفرها اختصاصی دادهایم و هفت کمدی ارزشمند از هفت نمایشنامهنویس برجسته قرن بیستمی را به علاقهمندان و خوانندگان کمدی به ویژه بازیگران و کارگردانان نوجو عرضه میداریم.
بیشتر این آثار کمدی موقعیت هستند و در انواع طنز نمایشی در بیشتر آنها به غیر از الگوی ساختاری تجانسی عدم تجانس»، «نبود کنش نمایشی» جایگزین «کنش نمایشی شده و داستان نمایش نه با تضاد میان دو نیرو بلکه با گفت و گوست که به پیش میرود.
کتاب سرنوشت
با آغاز دهه ۱۹۷۰ نسلی از نمایشنامهنویسان جوان در انگلستان ظاهر شده بودند که با افکار رادیکال تمایز داده میشدند و با نئوفاشیسم و نژادپرستی بریتانیایی سر ستیز داشتند. دیوید ادگار از مهمترین چهرههای این نویسندگان بود و در همان دهه هفتاد چندی از مهمترین آثارش، از جمله «سرنوشت» را نگاشت. نمایشنامهای ضدفاشیستی که روند شکلگیری فاشیسم سازمانیافته بریتانیا را روایت میکند. این نمایشنامه دومین عنوان از مجموعه تئاتر وارونه است.
کتاب هر چیز فوقالعاده
هر چیز فوقالعاده نمایشنامهای است برای اعاده حیثیت از زندگی و در ستایش آن در روزهایی که بار افسردگی بر شانههای نحیف حافظه سنگینی میکنند. داستان این نمایش به شما نشان میدهد که لابه لای تلخترین خاطرات و روان زخمهای ما لحظاتی کوچک، اما با ارزش وجود دارد که میتواند رشتههای علاقهی ما را به زندگی حفظ کند. وجه تمایز این اثر تعاملی بودن آن و مشارکت فعال تماشاگران در اجرای نمایش است از طرف دیگر شخصیت اصلی نمایشنامه نیز جنسیت پیش فرضی ندارد و بسته به صلاح دید کارگردان میتواند مرد یا زن باشد اجرای جهانی این نمایشنامه نیز با استقبال فراوان مخاطبان و منتقدان مواجه شده است و دلیل آن فرم متفاوت نمایشنامه و جذابیت مشارکت تماشاگران است.
کتاب ادبیات نمایشی زنان ایران
ادبیات نمایشی زنان ایران همواره طی سالهای بسیاری مورد کمتوجهی بسیار بوده است. هنوز هیچ سند و آرشیو و مجموعه خاصی در این مورد وجود ندارد. متنها و عکسها، اسناد فعالیتهای نمایشی زنان طی سالها و دهههای گوناگون نامنسجم و پراکنده و در حال نابودی است. بسیاری از آنها جایی ثبت نشدهاند و عکس یا مجموعهای از روند کاری آنها وجود ندارد. این پژوهش میکوشد بخشی از خلأ پژوهشی ادبیات نمایشی زنان ایران و ناگفتههای آن را پر کند و ادامۀ راه نسلی باشد که امروز به جز چند مقاله و داستان و متن نمایشی از آنها چیز زیادی نمیدانیم. با مطالعه این آثار درمییابیم میان چالشها و مشکلات و بحرانهای زنان نسلهای گذشته با بحرانهای امروز زنان پیوستگی ریشهدار وجود دارد. هر چند اولویتها و چشمانداز فعالیتهای زنان امروز با دیروز متفاوت باشد. ادبیات نمایشی زنان ایران تا دهۀ ۴۰ همواره در جنب سازمانها، انجمنها و ضمیمۀ نشریات زنان قرار دارد و هدفش جذب مخاطب برای تهذیب اخلاق و تنویر افکار بوده است. هدف آموزش و سرگرمی در کنار استفاده از تئاتر برای آگاهیبخشی وضعیت زنان در آغاز تجددگرایی در ایران بود. هدف ترغیب به تحصیل، بهداشت، تربیت و دوری از خرافات و دیگر ملاحظات شهرنشینی و ... بود. در این مسیر همواره تقابل زندگی سنتی و مدرن و مواجهه با طرز تفکر زنان سنتی با مقتضیات زندگی مورد توجه بوده است. متنها و نمایشنامههای زنان بعد از انقلاب از ۱۳۵۷ تا امروز کمابیش به صورت کتاب موجود هست و حتی کتاب تحقیقی درباره آنها وجود دارد. آنچه مورد توجه نویسنده در این کتاب است، تحقیق در قلمرو ناشناختهها و نادیده گرفته شدهها و ناشنیده ماندهها بوده است.
ادبیات نمایشی در ایران
"ادبیات نمایشی در ایران" اثری است به قلم "جمشید ملک پور" که در سه جلد منتشر شده و جلد اول آن به نهضت ترجمه، اولین تلاشهای صورت گرفته پیرامون ادبیات نمایشی در دورهی قاجار و اقتباس نمایشنامه در ایران تا دوره قاجار میپردازد. در این جلد مواردی، چون نگارش نمایشنامه، نقد آن و انواع تئوریهای نمایشی در قالب یک گنجینه در تاریخ "ادبیات نمایشی در ایران" مورد بررسی قرار گرفته است. جلد اول علاوه بر تحلیل اوضاع اجتماعی، سیاسی و ادبی عصر قاجار، به سفرنامهها و گزارشات پراکندهای از اولین موارد گزارش نمایش در خارج در صحبت میان روشنفکران جامعه ایران میپردازد. این کتاب انواع متون کمدی و نمایشی از جمله آثار تألیفی و ترجمه را مورد بحث قرار میدهد و دیگر پیشکسوتان نمایشنامه نویسی در ایران را معرفی مینماید. دومین جلد از مجموعه "ادبیات نمایشی در ایران" به تحلیل آثار نمایشنامه نویسان آذری و فارسی زبان و همچنین اولین روزنامه تئاتر ایران و ادامهی روند ترجمه در ایران میپردازد و سومین جلد از آن هم نمایشها و نهضت تئاتر از کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ تا انتهای حکومت رضاخان در شهریور ۱۳۲۰ را مورد بررسی قرار میدهد. "جمشید ملک پور" در جریان روند نگارش این اثر، به هجده سال تحقیق پرداخته که حاصل، یک اثر معتبر و جامع برای تمام علاقمندان به تئاتر است.
انتهای پیام/
