۵۴ «پلاسکو» در پایتخت
۳۰ دیماه ۱۳۹۵، تهران شاهد یکی از تراژیکترین فجایع شهری و ایمنی ساختمان در تاریخ معاصر ایران بود. ساختمان پلاسکو که در سال ۱۳۴۱ توسط حبیب الله القائیان ساخته شده بود پس از یک آتشسوزی گسترده فرو ریخت و در پی آن دهها تن کشته و مجروح شدند. ساختمانی که در زمان افتتاح دومین سازه بلند تهران بود که اتفاقا آسانسور هم داشت! پلاسکو، که جزو نخستین برجهای بلند و مدرن پایتخت بهشمار میرفت، در خیابان جمهوری و در نزدیکی بازار بزرگ تهران قرار داشت. این ساختمان ۱۷ طبقه شامل واحدهای تجاری، کارگاههای تولید پوشاک و کسبوکارهای کوچک بود و بهدلیل طبقات پر از کالاهای نساجی و پوشاک، آتشسوزی در آن بهسرعت گسترش یافت.
آتشسوزی این ساختمان در صبح همان روز در طبقات میانی آغاز شد و با گسترش سریع حریق، صدها آتشنشان و نیروی امدادی به محل اعزام شدند تا آتش را مهار کنند. باوجود تلاشهای گسترده برای خاموش کردن آتش و تخلیه افراد، ساختمان پس از بیش از سه ساعت آتشسوزی، در ساعتهای پایانی صبح فرو ریخت و ناپایداری سازه باعث شد کل بنا بهطور ناگهانی در خود فرو برود.
تعداد چند ده آتشنشان در این حادثه جان باختند؛ این رقم توسط مقامات رسمی اعلام و مبنای گزارشهای معتبر بینالمللی قرار گرفت. همچنین بیش از ۷۰ نفر دیگر مجروح شدهاند که شمار زیادی از آنان آتشنشان بودند و در جریان عملیات نجات دچار آسیبدیدگی شدند. تعداد نهایی قربانیان و مجروحان در گزارشهای اولیه متغیر بود.
نقطه عطف، بعد از حادثه 
این واقعه تلخ بهسرعت به یکی از نقاط عطف بحث ایمنی ساختمانها و کارگاههای تجاری در ایران تبدیل شد؛ زیرا کارشناسان ضعف سیستمهای ایمنی، عدم وجود تجهیزات کافی برای کنترل حریق و نقایص جدی در رعایت استانداردهای ایمنی را از عوامل مؤثر در شدت فاجعه دانستند. هشدارهای قبلی در مورد کمبود تجهیزات ایمنی در این ساختمان نیز گزارش شده بود، اما بهنظر میرسد این هشدارها عملی نشده بود که نتیجه آن به از دست رفتن جان این تعداد از نیروهای امدادی و آسیبدیدگی شماری از مردم انجامید.
قدرتالله محمدی مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران با اشاره به حادثه تلخ پلاسکو معتقد است که ما جور کم توجهی و بی توجهی دیگران را با جان و دل میخریم و مراقبت میکنیم که به شهروندان آسیبی وارد نشود.
وی با اشاره به قدمت ۴۰ ساله ساختمان پلاسکو گفت: پلاسکو تک ساختمانی در تهران بود که زندگی خود را میکرد، اما در یکلحظه و در ساعت ۸ صبح قربانی ناایمنی و ناهنجاریهایی شد که علیرغم چندین بار اخطار رخ داده بود، و ساختمان با آن عظمت ظرف چندساعت فرو ریخت.
مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران با تاکید بر اینکه ناایمنی مورد مشهودی است و پلاسکوها هم داریم، مطرح کرد: در حال حاضر ساختمانهای بسیاری داریم که بر اثر بیتوجهی و نادیده گرفتن استانداردهای ایمنی ممکن است هرلحظه این اتفاق برای آنها نیز رخ دهد. آتشنشانان در حادثه پلاسکو ساختمان را تخلیه کردند و امید داشتند که بتوانندکسبوکار مردم را نیز حفظ کنند، اما به علت شدت حرارت و موراد ایمنی که در آنجا رعایت نشد، ساختمان به آن زیبایی با طراحی و معماری خاص به همراه تمام کسبوکارهایی که در آن وجود داشت، فرو ریخت.
۵۴ ساختمان مشابه پلاسکو
اما در تهران چند سازه دیگر مشابه پلاسکو وجود دارد که نیازمند ایمن سازی است؟ سوالی که در پاسخ به آن گفت: تا همین قبل ۱۲۹ ساختمان پرخطر بسیار شدید داشتیم که با فشاری که وارد شد حالا آمار این ساختمانها به ۵۴ مورد رسیدهاند که ۴ مورد از آنها جزء مراکزدرمانی هستند. بیمارستان حضرت رسول و بیمارستان امامخمینی از جمله مراکز درمانی پرخطر هستند. این ۴ مراکز درمانی تازه کار ایمنی را شروع کردند، اما کارکند پیش میرود.
وی با ذکر اینکه بخشی از ساختمانهای ناامین نیز صنعتی هستند و کارخانه نیز در بین آنها قرار دارد تصریح کرد: بخشی نیز پاساژها هستند و آخرین گروه شامل مسکونی میشود. در بخش مسکونیها مشکل بسیاری داریم چرا که همکاری بسیار کم است.
