نیروی دریایی آمریکا در مرزهای ایران: هدف، خطرناک است
به گزارش برنا، این گزارش تحلیلی بر پایه اطلاعات منتشر شده توسط روزنامه گاردین در ۲۶ ژانویه ۲۰۲۶ تنظیم شده است. گاردین، روزنامه بریتانیایی که از ۱۸۲۱ منتشر میشود، همواره با رویکردی میانهرو-چپ و حساسیتهای ویژه به مسائل حقوق بشری و سیاست خارجی، از منابع خبری و تحلیلی در سطح جهان است. گزارش حاضر، واکاوی دقیقتری از ادعاها و تحولات مطرح شده در آن خبر، همراه با افزودن بستر تاریخی و تحلیلی لازم برای درک ابعاد بحران است.
نکته محوری و هشداردهنده در این تحرکات نظامی، تغییر ادعایی هدف استراتژیک واشنگتن و تلآویو عنوان شد. برخلاف جنگ ۱۲ روزه ژوئن گذشته که هدف اصلی، تاسیسات هستهای بود، منابع نزدیک به حلقههای تحلیل امنیتی غرب ادعا میکنند این بار، مقاصد حمله احتمالی، حاکمیت سیاسی و تلاش برای "بازگرداندن ناآرامیها در بستری از نارضایتیهای اقتصادی است. این تحول، ماهیتی کاملا متفاوت و خطرناکتر به تنشهای جاری میبخشد و آن را از یک مناقشه متعارف در چارچوب بازدارندگی، به سناریوی آشکارسوق میدهد.
از منظر عملیاتی، حضور گروه رزم ناو آبراهام لینکلن در دریای مدیترانه، دسترسی مستقیم و بدون نیاز به مجوزهای پیچیده از کشورهای ثالث حاشیه خلیج فارس را فراهم میکند. این ناوگروه، قادر به اجرای رزمایشهای نمایش قدرت و نیز انجام عملیات گسترده است. همزمان، ارتش آمریکا از انجام تمرینهایی در منطقه با هدف "نمایش توانایی استقرار، پراکندگی و پشتیبانی از قدرت رزمی هوایی" خبر داده که پیام روشنی برای طرف ایرانی است. از سوی دیگر، اسرائیل به عنوان متحد کلیدی، توان هوایی خود را در اختیار این حمله احتمالی قرار داده است. تحلیلگران بر این باورند که ترکیب توان آتش دوربرد نیروی دریایی آمریکا با توان عملیاتی و اطلاعاتی دقیق اسرائیل، میتواند یک چالش امنیتی بیسابقه برای ایران ایجاد کند.
در سوی مقابل، واکنش مقامات ایرانی ترکیبی از هشدار، انکار و آمادهباش بوده است. علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، با بیانیههایی تئوریک، تاکتیک آمریکا را "جنگ پیش از جنگ" خوانده و گفت؛ دشمنان در پی "از بین بردن انسجام اجتماعی" هستند تا بستر را برای حمله نظامی فراهم کنند. از نگاه او، معترضان نه جنبشی اجتماعی، که "گروهی شهری با ویژگیهای تروریستی" هستند که قصد "تحریک یک جنگ داخلی" را دارند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه نیز ضمن تکذیب هرگونه تماس دیپلماتیک محرمانه با استیو ویتکف، فرستاده ویژه آمریکا، هشدار داد نیروهای مسلح ایران "همه تحرکات را به دقت زیر نظر دارند" و در مقابل هر تجاوزی، "پاسخ جامع و تاثرانگیزی" داده خواهد شد که بر حقانیت نظام در قبال "اغتشاشات" و آمادگی آن برای مقابله با "دشمن خارجی" تاکید دارد.
اوضاع داخلی ایران، با تداوم ناآرامیها و فشار اقتصادی فزاینده، بستر مناسبی برای سناریو خارجی علیه نظام سیاسی فراهم کرد.
در عرصه دیپلماتیک، چشمانداز مذاکره تاریک و تقریبا مسدود است. محسنیاژهای، رئیس قوه قضائیه، خواستار عدم بازگشت به میز مذاکره شد. از سوی دیگر، فرستاده ویژه آمریکا "استیو ویتکاف" خواستهایی فراتر از برجام، از جمله بازگشت بیقید و شرط بازرسان تسلیحاتی سازمان ملل، حذف تمام اورانیوم غنیشده سطح بالا و توقف برنامه موشکی را مطرح کرده که برای تهران غیرقابل پذیرش است. این بنبست، راه را برای گزینه نظامی بازتر میکند.
واکنش جامعه بینالملل یکدست نیست. در حالی که کشورهایی مانند امارات متحده عربی اعلام کردهاند اجازه استفاده از حریم هوایی یا آبی خود برای حمله به ایران را نخواهند داد، در اروپا موجی برای فشار بیشتر بر ایران در جریان است. آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا گفت؛ قصد دارد به شورای امور خارجه اتحادیه اروپا پیشنهاد دهد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به عنوان "سازمان ممنوعه" در اروپا فهرست شود. این اقدام اگر عملی شود، تشدید بیسابقه تحریمها و انزوای بینالمللی ایران را در پی خواهد داشت. با این حال، در خود آمریکا نیز یک اجماع قطعی در باره ایران وجود ندارد؛ بخشی از دستگاه حاکم، عواقب درگیر شدن در یک جنگ تمامعیار با کشوری ۹۰ میلیونی و بیثباتی عمیق منطقهای را به شدت خطرناک ارزیابی میکند.
انتهای پیام/
