استخدام اجباری جوانان آفریقایی برای جنگ اوکراین
یک عملیات بینالمللی استخدام غیرقانونی و فریبکارانه در حال تبدیل کردن جوانان بیکار کشورهای آفریقایی، به ویژه کنیا، به سربازان قابل مصرف در جنگ اوکراین است. بر پایه یک تحقیق میدانی دقیق که توسط روزنامه گاردیان و گزارشگرش کارلوس موریتی در نایروبی انجام شده، شبکههای سازمانیافته با همکاری دلالان محلی، از طریق آگهیهای آنلاین جذاب برای موقعیتهای شغلی قانونی مانند «کارگر ساختمانی»، «نگهبان امنیتی» یا «راننده» در روسیه، اقدام به جذب جوانان عمدتا ۲۰ تا ۳۵ ساله میکنند. این فرآیند که به «بردهداری مدرن جنگی» تشبیه شده، پس از ورود قربانیان به خاک روسیه آغاز میشود. پاسپورت و مدارس شناسایی آنها بلافاصله ضبط شده و تحت فشار و تهدید، مجبور به امضای قراردادهایی به زبان روسی میشوند که در واقع فرمهای عضویت در نیروهای نظامی یا گروههای شبهنظامی وابسته به ارتش روسیه است. یکی از قربانیان که با نام مستعار «استیون اودور» شناخته میشود، روایت میکند که پس از ورود به سن پترزبورگ، به اردوگاهی نزدیک مرز اوکراین منتقل شده و بدون اینکه حتی آموزش ابتدایی استفاده از سلاح را دیده باشد، یک تفنگ به دستش دادهاند و او را به خط مقدم فرستادهاند.
شرایط در خط مقدم برای این سربازان اجباری، به مراتب وخیمتر از سربازان عادی است. گزارشهای میدانی و ویدیوهای افشاشده از منابع اوکراینی و برخی رسانهها، حاکی از رفتارهای شدیداً تبعیضآمیز و نژادپرستانه علیه سربازان آفریقایی است. آنها به عنوان «گوشت دم توپ» یا «سپر انسانی» در خطرناکترین مأموریتها استفاده میشوند. در یکی از ویدیوهای تأییدنشده، اما گستردهشده، مشاهده میشود یک سرباز آفریقایی که یک مین ضدتانک به سینهاش بستهشده، تحت هدایت اسلحه یک فرمانده روس، مجبور به پیشروی به سمت مواضع اوکراینی میشود تا با انفجار خود، مسیری را «باز» کند! در ویدیویی دیگر، گروهی از سربازان آفریقایی در حال خواندن سرودی اوگاندایی در برف هستند، در حالی که صدای خنده و تحقیر فرمانده روسی که آنها را «مواد مصرفی» خطاب میکند، به وضوح شنیده میشود. اودور در توصیف حال خود میگوید: «حتی بلد نبودم چطور شلیک کنم. هر روزی که زنده میماندم، یک معجزه بود».
ابعاد این فاجعه انسانی در حال گسترش است. وزارت خارجه کنیا رسما اعلام کرده که حدود ۲۰۰ شهروند کنیایی در این دام گرفتار شده و ناپدید شدهاند. منابع اطلاعاتی اوکراین نیز ادعا میکنند بیش از ۱۴۰۰ نظامی آفریقایی در صفوف نیروهای روس میجنگند که شمار زیادی از آنها اسیر شدهاند. این پدیده ریشه در ترکیب مرگبار چند عامل دارد: نرخ بالای بیکاری و فقر در میان جوانان تحصیلکرده کشورهایی مانند کنیا، اوگاندا و رواندا؛ وجود شبکههای قاچاق انسان و دلالان محلی فاسد؛ و نیاز مبران ارتش روسیه به سربازان پیاده پس از تلفات سنگین بیش از دو سال جنگ. کارشناسان امنیتی مانند دنیس مونیوری، تحلیلگر کنیایی، تأکید میکنند که این شبکهها عمداً به دنبال جذب افرادی با سابقه نظامی محدود (مانند نگهبانان امنیتی خصوصی) یا جوانان مستعدی هستند که بتوان با کمترین آموزش، در نقش پیادهنظام به کار گرفت.
واکنش دیپلماتیک به این مسئله آغاز شده، اما کند است. خانوادههای قربانیان در کنیا با تشکیل گروههای فشار، خواستار اقدام فوری دولت برای نجات فرزندانشان شدهاند. با این حال، پیچیدگی سیاسی و امنیتی این پرونده، کار را دشوار میکند. وزارت دفاع روسیه به طور مداوم هرگونه استفاده از «مرتزقه» یا سربازان خارجی را انکار میکند و حضور این افراد را داوطلبانه و قانونی عنوان مینماید. این در حالی است که بنا بر قوانین بینالمللی، استخدام اتباع خارجی تحت اجبار یا فریب، مصداق قاچاق انسان و نقض قوانین جنگ است. نهادهای حقوق بشری همچون عفو بینالملل خواستار تحقیقات فوری و مستقل در این زمینه شدهاند. این تراژدی، تنها یکی از وجوه تاریک و بینالمللی شدن جنگ اوکراین است که در آن، جوانان فقیر یک قاره، به ابزاری مصرفی در منازعهای تبدیل میشوند که هیچ رابطهای با سرنوشت و آینده آنها ندارد.
